واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

1046

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

بر رود چايقان مورن قرار داشت جانب قبلاى را گرفته به وى پيوست و پسر اريغ بوكا ، به خواست او ، ناگزير شد « تمغاى بزرگ » پدرش [ منكو ] را براى وى ارسال دارد . آلغو مىخواست از ضعف اريغ بوكا استفاده كرده به وى حمله كند . اريغ بوكا ارغنه خاتون [ اورقنه ] و مسعود بيك را به نزد او فرستاد و خود باتفاق استاى در سال 1264 ميلادى / 663 هجرى به خدمت قبلاى رفته ابراز فرمان بردارى كرد « 1 » . اين بار نيز مانند گذشته و هميشه پس از جنگهاى خانگى محاكمهء عاصيان و سياست اميران عمده وقوع يافت ( از آن جمله دبير بلغاى بود كه قبلاى نخست خواست مورد عفو قرار دهد ، زيرا كه او « سخنان اوكتاى قاآن و منكو قاآن را شنيده بود » ) « 2 » . اما قبلاى دربارهء سرنوشت اريغ بوكا و استاى عقيدهء هلاكو و بركه و آلغو را استفسار نمود . هر سه تن از پاسخ صريح طفره رفتند و پادشاه زادگان ياد شده مورد عفو قرار گرفتند . بركه و هلاكو مىخواستند در 1266 يا 1267 ميلادى / 665 يا 666 هجرى در قورولتاى حضور يابند ولى اين نقشه مجرى نگشت .

--> - در تأليف رشيد الدين : « اورونكتاش » ( نسخهء خطى V GPB ، 3 ، 1 ، ورق 219 ؛ ( چاپ بلوشه ، 414 ) و « اركاس » نوشته شده است ( نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 216 ) . ( 1 ) - به گفتهء رشيد الدين ( نسخهء خطى V GPB ، 3 ، 1 ، ورق 220 ؛ نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 217 ؛ ( چاپ بلوشه ، 421 ) ) و اخبار چينى ( تون - تسزيان - گان - مو ، IX ، 302 ) چنين است . ( 2 ) - ( رشيد الدين ، چاپ بلوشه 428 ؛ « متون » ، ص 126 - تحريريه ) .